burası düzenlencek

Recep Akakuş

13 Eylül 2018 / Perşembe 17:12:34

DERBENTLER VE İNEGÖL’DE ULAŞIM-2

Dünkü yazımızda derbentin tanımını yapmıştık. Hatırlatalım: İki dağ arasındaki dar geçitlere, buralarda yapılan kale, karakol ve köylere derbent denir. Buralarda yol güvenliğini sağlayan görevlilere ve köylülere de derbendçi denir.

Osmanlı zamanında İnegöl’ün derbentçi köylerinden biri de Gündüzlü köyüdür. Günümüzde Gündüzlü adı ile anılan bu köy, eski devirlerde MâzAli Karyesi veya Miz- Ali Karyesi adıyla yâd olunmaktaydı.

Bu köyün sakinleri, esas itibariyle Pamukça yörüklerinden oluşmaktadır. Mîz- Ali Köy’ü sakinleri, Domaniç Derbendi üzerinde yer alan Koca yayla’ya kadar uzayan yol güzergâhının emniyet ve güvenliğini sağlamakla yükümlü tutulmuşlardır.

Kurşunlu sakinleri de Derbentçi idi. Bu sebeple tekâlif-i divaniye adı verilen devlet vergisinden muaf tutulmuşlardır.

Öşür vergisini ödemek suretiyle onlar da ormandan açtıkları yerlerin işletme hakkına sahip olmuşlardır.

Yeri gelmişken Gündüzlü köyünün Osmanlı zamanındaki yerinin farklı olduğunu da belirtelim. Mîz Ali Köyü’nün eski yeri, halen gömü yapılmakta olan köy mezarlığının üst tarafı ve Dikilitaş’tan gelen Yörük yolu civarıdır.

Eymür, Özlüce, Kınık ve Çitli köyleri ile burada konuşlandırılmış olan yaya birlikleri de  derbentçi idi. Yol ve geçitlerin emniyetinden ve güvenliğinden sorumlu tutulmuşlardır.

Bursa- Aksu veya Ulucaklar derbendi, İnegöl’ü Bursa’ya bağlayan ve aynı zamanda tarihî İpek Yolu’nun bir kolu niteliğini taşıyan önemli bir geçittir.

Buraya Osmanlılar döneminde askerî nitelik taşıyan yaya birlikleri, konuşlandırıldığı gibi bizzat siyasî otoritenin teşvik ve onayı ile bir de tekke- zaviye kurulmuştur.

Çiçek Dede unvanı ile şöhret bulan ve bu zaviyenin şeyhliğini üstlenen zat, müridleri ile birlikte gösterdiği, cansiperâne, gayretler sonunda burasını şenlendirmiştir. Bu civarda bulunan Pekmez alanı, Yaya viranı ve Çiçek Dede Dutadurluğu (dutluğu) gibi tarihî kayıtlar, bu yörenin, nasıl bir organizasyon içinde yönetildiğini ve ihya edildiğini açıkça göstermektedir.

Akbıyık Derbendi’ne gelince, bu derbende, bazan, Hamzabey Boğazı bazan da Ermeni beli denmiştir. Deliklikaya mevkii, bu geçidin en tehlikeli yeri olarak değerlendirilmiştir. Maalesef bu Delikli Kaya, yapılan yol ve baraj çalışması sonucu yok edilmiştir.

Derbent ve geçitler üzerinde değerlendirme yaparken İnegöl ve Bilecik arasında yer alan Dömez/Dümezraa yolunu hatırlamak ta yararlı olacaktır.
Zira Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan bu yana bu yol, İnegöl’ün sosyal ve ekonomik hayatında daima etkili olmuştur.

Özellikle İnegöl’ün, resmen Bilecik’e bağlı bulunduğu 1885- 1926 yılları arasında bu etki, daha derinden hissedilmiştir. Çünkü İnegöl, bu dönemde
idari açıdan, Bursa ili’nden koparılmış ve kırk yıl süreyle Bilecik ili’ne
bağlanmıştır. Bu nedenle yol güzergâhında ve İnegöl yakınında bulunan Şıbalı Köyü, bir diğer adıyla, Sipahi Köyü, önemli bir geçit ve
derbent hüviyeti kazanmıştır.


 

Toplam 0 Yorum Yapıldı
Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Gencgazete.net sorumlu tutulamaz.

Yazarın Diğer Yazıları

İKİ CİHAN SAVAŞI ARASINDA İNEGÖL /

15 Kasım 2018 / Perşembe 09:58:21

İNEGÖL NÜFUSUNDA PATLAMA-3 /

13 Kasım 2018 / Salı 11:20:08

İNEGÖL NÜFUSUNDA PATLAMA-1-2 /

11 Kasım 2018 / Pazar 15:57:52

KÂMÛSÜ’L- ÂLÂM’DA İNEGÖL /

18 Ekim 2018 / Perşembe 17:34:49

EVLİYA ÇELEBİ SEYEHATNÂMESİ’NDE İNEGÖL /

10 Ekim 2018 / Çarçamba 17:25:18

TAHRİR DEFTERLERİNDE İNEGÖL /

09 Ekim 2018 / Salı 17:22:25

MİLAT ÖNCESİ İNEGÖL TARİHİ /

08 Ekim 2018 / Pazartesi 18:32:39

İNEGÖL’DE MADEN SULARI VE SARI CAMİ /

04 Ekim 2018 / Perşembe 09:34:32

OYLAT KAPLICALARI /

02 Ekim 2018 / Salı 19:20:43

İNEGÖL’ÜN YER ALTI ZENGİNLİKLERİ /

02 Ekim 2018 / Salı 08:27:03



SabahÖğleİkindiAkşamYatsı
Nöbetçi Eczaneler

Deva Eczanesi

Süleymaniye Mah. Gönülaçan Sok. No: 5/B

Telefon:711 9111

Nöbet Saati:18:30-08:30

Çınaraltı Eczanesi

Süleymaniye Mah. Destan Sok. Özel Aritmi Hast. Acil Karşısı

Telefon:715 1092

Nöbet Saati:18:30-01:00

Takımlar O Av P
1 Sarıyer 12 12 30
2 Sakaryaspor 12 8 26
3 Samsunspor 12 8 26
4 Sancaktepe Belediyespor 12 13 23
5 Keçiörengücü 12 4 22
6 Kastamanuspor 1966 12 7 21
7 Utaş Uşakspor 12 9 21
8 B.B. Bodrumspor 12 3 21
9 Amed S.F 12 -1 15
10 Niğde Anadolu F.K 12 -2 14
11 Hacettepe Spor 12 -7 14
12 Gümüşhanespor 12 -1 13
13 İnegölspor 12 -6 10
14 Bayrampaşa 12 -6 9
15 Eyüpspor 12 -7 8
16 Ankara Demirspor 12 -11 5
17 Gaziantepspor 12 -11 -4
18 Manisaspor 12 -16 -4