burası düzenlencek

Turhan Şahin

10 Temmuz 2018 / Salı 17:58:17

İNEGÖL’DE KAŞIKÇILIK

Sulu veya bazı ufak taneli yiyecekleri ağza götürmeye yarayan saplı sofra aracıdır kaşık.

Kaşgarlı Mahmut’un Divan’ı Lügat-it Türk’ünde kaşuk ve kamıç kelimeleri yer alıp, kazınıp oyulmuş araç anlamındadır.

Eski Türkçe’de yontmak anlamına gelen kaşumak-kaşamak sözcüklerinden türetilmiştir.

Ağzı ve sapı biraz daha büyükçe olanına kepçe denir. 
İnsanların kaşık olarak ilk önce deniz hayvanlarının kabuklarını kullandığı daha sonra ihtiyaca göre taştan ve ağaçtan aletler yaptığı düşünülmektedir. Günümüzdeki kaşık formuna Romalılar döneminde ulaşılmıştır.

Osmanlı sarayında bir masa etrafında oturup çatal, kaşık yemek yeme 1860 Yılında başladı. Batının aksine altın ve gümüş ise sofralarımıza oldukça geç girdi.

 Başından beri hayatımızda yer alan tahta kaşıkları günümüzde, çizilmesini istemediğimiz yüzeylerde ya da ısıyı az ilettiği için bir şey karıştırırken kullanıyoruz.

Folklorik bir malzeme olarak halk oyunları ekiplerinde ve bazı yörelerde düğünlerde oyuncuların ellerinde oyunun bir parçası olarak da görmekteyiz.
Eskiden İnegöl pazarında ilçemiz köylerden getirilen kaşıklar alıcı bulurdu.

Günümüzde tek bir yaşlı teyzeye kendi yaptığı tahta kaşıkları satmaya çalışırken rastlıyoruz. Eski ustalar da günümüzde hatır için hediye olarak kaşık yapıyorlar. Bölgemizde kaşık yapımında akçaağaç, şimşir, armut, gürgen ağaçları kullanılmaktadır.

Sırasıyla balta, testere, keser, “oygu kancalı”, eğdi ve zımpara kullanılır. Küçük keser, törpü, oyguç, zımpara, bıçak, çakı, zımpara gibi aletler kullanılır.

Hilmiye Köyü’nden Çizmeci Mehmet Şiren ve Hacı Yusuf, Mesruriye Köyünden Demir Alp, Kocakonak Köyünden Mustafa Aybey, Gedikpınar Köyünden Mustafa Amca İclaliye Köyünden Mehmet Şen akılda kalan kaşık ustalarımızdandır. 

Maden Köyü’nden Halil Başkırık ve Dömez Köyünden Halil Doğru’nun yaptığı kaşıklar İnegöl Belediyesi Kent Müzesi’nde sergilenmektedir. Halil Başkırık, bir kuşu andıran özel bir kaşık üretmiştir. Halil Doğru ise tongurdaklı kaşık yapmaktadır. Her iki ustanın da asıl mesleği çobanlık olup yaptıkları kaşıklar ilçemiz Halk Oyunları Ekipleri tarafından kullanılmaktadır. 


Kaynakça : Bayram İnaltekin İnegöl’de Kaşıkçılık İnegöl Çınarlaraltı İnegöl Belediyesi Kent Müzesi Kültür Sanat ve Tarih Dergisi Ocak 2010 yıl 1 sayı 1 sayfa 49-50, Hüsnü Züber Bursa’da Kaşıkçılık Bursa Araştırmaları Dergisi 2005 sayı 10-Güz, s.11-12, Mehmet Erdem Türk Folklorunda Malzeme Olarak Kaşık, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Folklor ve Müzikoloji Anabilim dalı. Yüksek Lisans Tezi.


RESİM: KAŞIKÇI HALİL BAŞKIRIK

Toplam 0 Yorum Yapıldı
Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Gencgazete.net sorumlu tutulamaz.

Yazarın Diğer Yazıları

İNEGÖL’LÜ NUMAN PAŞA /

14 Kasım 2018 / Çarçamba 18:09:05

İSTANBULLU HASAN EFENDİ /

13 Kasım 2018 / Salı 11:04:55

İSHAK PAŞA /

11 Kasım 2018 / Pazar 15:58:39

HIZIR BEY (ÇELEBİ) /

06 Kasım 2018 / Salı 18:01:22

ŞEHİT HASAN GÜREŞEN /

01 Kasım 2018 / Perşembe 18:44:43

ABDÜLKERİM ERDOĞAN /

24 Ekim 2018 / Çarçamba 17:49:49

HASAN GEMİCİ /

22 Ekim 2018 / Pazartesi 18:26:27

EL-HAC YUSUF EFENDİ(BOSNALI) /

17 Ekim 2018 / Çarçamba 18:23:47

DEYDİNLER DEDESİ /

16 Ekim 2018 / Salı 17:37:47

NURİ DOĞRUL /

15 Ekim 2018 / Pazartesi 18:06:54



SabahÖğleİkindiAkşamYatsı
Nöbetçi Eczaneler

Deva Eczanesi

Süleymaniye Mah. Gönülaçan Sok. No: 5/B

Telefon:711 9111

Nöbet Saati:18:30-08:30

Çınaraltı Eczanesi

Süleymaniye Mah. Destan Sok. Özel Aritmi Hast. Acil Karşısı

Telefon:715 1092

Nöbet Saati:18:30-01:00

Takımlar O Av P
1 Sarıyer 12 12 30
2 Sakaryaspor 12 8 26
3 Samsunspor 12 8 26
4 Sancaktepe Belediyespor 12 13 23
5 Keçiörengücü 12 4 22
6 Kastamanuspor 1966 12 7 21
7 Utaş Uşakspor 12 9 21
8 B.B. Bodrumspor 12 3 21
9 Amed S.F 12 -1 15
10 Niğde Anadolu F.K 12 -2 14
11 Hacettepe Spor 12 -7 14
12 Gümüşhanespor 12 -1 13
13 İnegölspor 12 -6 10
14 Bayrampaşa 12 -6 9
15 Eyüpspor 12 -7 8
16 Ankara Demirspor 12 -11 5
17 Gaziantepspor 12 -11 -4
18 Manisaspor 12 -16 -4