Yusuf Şehitoğlu
yusuf@sehitogluinsaat.com.tr

Amerika Çin’den Neden Rahatsız

13 Mayıs 2019 / Pazartesi 13:47:07 | YAZARLAR | Yusuf Şehitoğlu

silk road

Çin Ticaret Yolları

chinese foreign investment

Çin’in Yabancı Ülke Yatırımları

Çin , Dünya’da yıkılmadan günümüze kadar gelen nadir ülkelerden biridir. Ekonomik ve ticari kökleri çok eski olan Çin; barut, kağıt ve ipek gibi zamanın önemli ticari ürünlerinde de söz sahibi olmuş bir ülkedir. Daha sonrasında zayıflayan Çin özellikle İngilizlerin ve uluslararası sermayenin her zaman cirit attığı bir ülkedir. Zayıfladığı dönemlerde İngiliz işadamlarının ve ajanların afyon ticareti ile uyuşturduğu ülke, Çin Hanedanlığı bunu farkedene kadar Hong Kong’u kaybetmiştir.  Hatta ö dönemlerde yaratılan savaşlarda uluslararası sermaye İngiltere’ye mükafat olarak Hong Kong’u vermiştir. 1800’lü yıllardan veri Dünya sermayesinin fason üretim yaptırdığı bu büyük ülkeyi biz ancak 2000’li yılların başında keşfetmişiz. Çin’in Dünya ticaretinde yer almak üzere harekete geçtiği o dönemlerde daha çok taklit ürünlerle adından bahsettirmekteyse de eş zamanlı olarak yabancı ortaklıklarla da önemli ölçüde know-how elde etmiştir. Uzay sanayinden, hızlı trene ; teknolojiden petrokimyaya bir çok alanda yabancı ortaklıklarla iş öğrenilmiş ve üretim öğrenilmiştir. Bugün gelinen noktada Dünya ticareti içerisinde önemli bir aktör haline gelen ülke artık piyasaları ticari anlamda domine etmeye başlamıştır.  Peki nasıl?

Tabloda yeşil ile gösterilen hat tarihi İpek Yolu hattıdır. Mavi hat ise yeni Deniz İpek Yolu hattıdır. Siyah ince çizgi demiryolunu temsil ederken, noktalarda Çin’in aktif olduğu limanları göstermektedir. Bunun dışında kısa kısa gözüken hatlarda boru hatlarını temsil etmektedir.  Bir süre önce başlayan, bizimde ülke olarak partner olduğumuz tarihi İpek Yolu’nu canlandırmak üzere yatırımlar Çin’in Berlin’e kadar direk ticaretini sağlamaktadır. Eş zamanlı olarak deniz ticaretinde de paralel rota dizayn edilerek Afrika durak noktası olmaktadır. Ethiopya’da Dünya’nın en büyük serbest bölgesi yatırımının yapıldığını düşünürsek Çin Afrika’da da önemli oyuncu olmaya aday bir ülkedir.

Amerikan Brooking Enstitüsü’nün son raporunda yayınladığı üzere Çin’in diğer ülke ve bölgelere yapmakta olduğu yatırımları ikinci grafikte görebiliyoruz. Gördüğümüz üzere nüfusları ile eş değer olarak Afrika ve Güney Amerika Çin için yatırımlarında önemli bir bölümü almaktadır. Özellikle Afrika’da başta Nijerya olmak üzere birçok ülkeye direk ve dolaylı olarak yatırım yapmaktadır.   Yatırım yapmakta olduğu sektörlerin başında %33 ile ulaşım ve taşımacılık gelmekteyken takibinde Enerji sektörü ikinci sırayı almaktadır.

chinese investment in africa by countries

Çin’in Afrika’da Yatırım Yaptığı Ülkeler

cihnese foreign investment sectors

Çin’in Afrika’da Yatırım Yaptığı Sektörler

Dünya ticaretinde aktif olan bir ülkenin önceliklendirdiği sektörler zaten daha sonrasında yatırım yapacak ülkelerden önce köşeleri kapmasını sağlamaktadır. Bu   sektörleri Metal,Gayrimenkul, Ticaret ürünleri, Teknoloji, Finans ve tarım ürünleri takip etmektedir. Özellikle  Afrika’nın verimli arazilerinde toprak kiraladığı ve tarımsal üretimi arttırdığı da yakından bilinmektedir.

Konunun yatırım boyunun yanında bir de finansal boyutu mevcut. Amerika’nın Çin’de önemli yatırımları var. Bu yatırımlar karşılığında Çin finansal anlamda parasını değerlendirme adına Amerikan tahvili almakta ya da Amerikan finansal piyasalarında oynamaktadır. Diğer taraftan Amerikan pazarının % 50-60 kısmını Çin üretimi oluşturmaktadır. Bu Amerika’lı  üreticileri rahatsız ettiği gibi Çin hükümetini de farklı arayışlara itmiştir.

Annual GDP Growth Rate China

Çin Yıllık Büyüme Oranları

Diğer taraftan Çin’in büyüme oranları enflasyon oranının üzerindedir. Dolayısıyla yaratılan değer ve hane halkının geldiği pozisyon itibariyle Çin zenginleşmektedir. Bununla birlikte Grafik 7’de gördüğümüz üzere hersene önemli ölçüde dış ticaret fazlası veren bir ülkede ciddi birkim olması anlamına gelmektedir. Tüm bunlar bir araya gelince Amerika ve uluslararası sermaye bu işleyişi kontrol altına almak istemektedir. Tabiki her iki ülke birbirine bağlı olduğu için gemilerin yakılması söz konusu değildir ancak yapılan güç gösterileri tüm Dünya’yı etkilemektedir.

Inflastion rate of China

Çin Enflasyon Oranı

Trade Balance of China

Çin Dış Ticaret Dengesi

Aslında burada an önemli noktalardan biri Dünya Ticareti bu şekilde seyrederken bizim TÜRKİYE olarak nasıl konumlandığımız ve stratejimizin ne olduğudur. Eğer gerekli üretim hamlelerini yapamazsak tarihi ipek yolu sonrasında biz de Çin pazarı haline geliriz.

Tüm Yorumları Göster (0)